6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ nun 376. Maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ yayımlanmıştır.

Konu:

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ nun 376. Maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ yayımlanmıştır.

 

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 376. Maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ 15.09.2018 tarihli resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Tebliğ hükümleri Anonim ve Limited şirketler ile Sermayesi Paylara bölünmüş komandit şirketleri kapsamaktadır.

Tebliğin amacı TTK’nın 376. Maddesi kapsamında şirketlerin sermayenin kaybı ve borca batık olma durumlarında uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.

Tebliğde şirketlerin yönetim organlarının sermayenin kaybı ya da borca batıklık durumunu tespit etmeleri, bu tespitler neticesinde sermaye kaybı ve borca batıklığın giderilmesi için alınacak tedbirler ile tedbir alınmaması halinde şirketin hukuki durumunun ne olacağı; ayrıca sermaye kaybına uğramış ya da borca batık durumdaki şirketlerin diğer şirketler ile birleşmelerinin hangi şartlarda gerçekleşebileceği açıklanmaktadır.

Tebliğin geçici 1.madde si ile 01.01.2023 tarihine kadar henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlülüklerden doğan kur farkı zararları Sermaye kaybı ve borca batıklık hesabında dikkate alınmayabilir hükmü getirilmiştir.

Tebliğe ilişkin hükümler aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir

 

Sermayenin Kaybı

 

Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar nedeni ile karşılıksız kalması durumunda

  • Yönetim Organı, genel kurulu hemen toplantıya çağırır.
  • Genel Kurul Gündeminde Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının karşılıksız kaldığı belirtilir. Genel Kurul farklı bir gündem ile çağrılmış olsa dahi bu husus görüşülür.

 

 

 

 

Son yıllık bilançoda sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının zarar nedeniyle karşılıksız kalması halinde

  • Yönetim organı Genel Kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar
  • Yönetim organı, son bilançoyu genel kurula sunarak şirketin finansal yönden bulunduğu durumu bütün açıklığıyla ve her ortağın anlayabileceği şekilde anlatır. Bu Hususta genel kurula raporda sunulabilir.
  • Yönetim organı, şirketin mali durumundaki kötüleşmeyi ortadan kaldırmak ve en azından etkilerini hafifletmek amacıyla, uygun gördüğü sermayenin tamamlanması, sermaye artırımı bazı üretim bölümlerinin ya da birimlerinin kapatılması ya da küçültülmesi, iştiraklerin satışı, pazarlama sisteminin değiştirilmesi gibi iyileştirici önlemleri alternatifli ve karşılaştırmalı olarak aynı genel kurula sunar ve açıklar.
  • Genel Kurul sunulan iyileştirici önlemleri aynen kabul edebileceği gibi değiştirerek de kabul edebilir ya da sunulan önlemler dışında başka bir önlemin uygulanmasına karar verebilir.

 

Son yıllık bilançoda sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar nedeniyle karşılıksız kalması halinde

Genel Kurul

  • Sermayenin üçte biri ile yetinilmesine ve TTK 473 ila 475. Maddelerine göre sermaye azaltımı yapılmasına
  • Sermayenin tamamlanmasına
  • Sermayenin artırılmasına karar verebilir.

 

 Sermayenin azaltılması

Genel kurulca sermayenin üçte biri ile yetinilmesine karar verildiği taktirde sermaye azaltımı TTK’nın 473 ila 475 inci maddelerine göre yapılır. Bu madde kapsamında yapılacak sermaye azaltımında yönetim organı, alacaklıları çağırmaktan ve bunların haklarının ödenmesinden veya teminat altında alınmasından vazgeçebilir.

Sermayenin tamamlanması

Sermayenin tamamlanması, bilanço açıklarının ortakların tamamı veya bazı ortaklar tarafından kapatılmasıdır. Kanuni yedek akçelerin yitirilen kısımlarının tamamlanmasına gerek yoktur. Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde her ortak zarar sebebiyle karşılıksız kalan tutarı kapatacak miktarda parayı vermekle yükümlüdür. Her ortak payı oranında tamamlamaya katılabilir ve verdiğini geri alamaz. Bu yükümlülük sermaye konulması veya borç verilmesi niteliğinde olmayıp karşılıksızdır. Ayrıca yapılan ödemeler gelecekte yapılacak sermaye artırımına mahsuben bir avans olarak nitelendirilemez.

Sermayenin artırılması

Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp kadar azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak istenilen tutarda artırımına karar verilebilir. Artırılan sermayenin en az dörtte birinin ödenmesi şarttır.

Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp kadar azaltılması yoluna gidilmeden sermaye artırımına karar verilebilir. Bu şekilde yapılacak sermaye artırımında sermayenin en az yarısını karşılayacak tutarın tescilden önce ödenmesi zorunludur.

 

Genel Kurulun gerekli tedbirlerden birini almaması

Sermaye ile yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurulun Sermaye azaltımı, Sermayenin tamamlanması ya da sermayenin artırılması tedbirlerinden birine karar vermemesi halinde şirket kendiliğinden sona erer. Bu şekilde sona eren şirketin tasfiye işlemleri kanunun 536. Ve devamı maddelerine göre yürütülür.

 

Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının tamamının karşılıksız kalması

Borca Batık Olma Durumu

Borca batık olma durumu, şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması halidir. Borca batık durumda olmanın işaretleri,         yıllık ve ara dönem finansal tablolardan, denetime tabi şirketlerde denetim raporlarından, erken teşhis komitesinin raporlarından, yönetim organın belirlemelerinden ortaya çıkabilir. Şirketin borca batık durumda olduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim organı, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasında göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Çıkartılan bu bilançoya göre aktiflerin şirket alacaklarını karşılamaya yetmediğine karar vermesi halinde ve Sermayenin tamamlanması, sermayenin artırılması tedbirlerini almaması halinde şirketin iflası için mahkemeye başvurur.

Esas alınacak finansal tablolar

Şirketlerin sermaye kaybı ve borca batık olma durumları Kanunun 88. Maddesine göre hazırlanacak finansal tablolar esas alınarak belirlenir. Finansal Tabloların düzenlenmesinde ihtiyari olarak Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulanmasının tercih edilmesi halinde, bahsi geçen durum bu şekilde hazırlanan finansal tablolar üzerinden değerlendirilir.

 

 

Sermayenin kaybı ve borca batık olma durumlarında birleşmeye katılma

Sermaye kaybı veya borca batık olma durumunda olan bir şirket, kaybolan sermayeyi karşılayabilecek tutarda serbestçe tasarruf edebilen öz varlığa sahip bulunan bir şirketle birleşebilir.

Birleşmeye taraf olan bir şirketin, sermayesi ile kanuni yedek akçeleri kaybolmuş veya borca batık durumda olması halinde; birleşmeye taraf olan diğer şirketin kaybolan sermayeyi ve borca batıklık durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf edebileceği öz varlığa sahip bulunduğu ve buna ilişkin tutarların, hesap şekli de gösterilerek doğrulandığı veya belirtilen durumların mevcut olmadığının doğrulandığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile ortaya konulur. Devrolunan şirketlerin denetime tabi olması halinde bu rapor, denetime tabi şirketin denetçisi tarafından da hazırlanabilir.

Henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlülüklerden doğan kur farkı zararları    

01/01/2023 tarihine kadar Sermaye kaybı ve borca batık olma durumuna ilişkin yapılan hesaplamalarda, henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlüklerden doğan kur farkı zararları dikkate alınmayabilir.